Reacties en vooroordelen

Antwoorden op de negen meest gestelde vragen en meeste vooroordelen:

Waarom reageren sommige mensen negatief op de coming out van een ander?

Sommige mensen kunnen niet omgaan met het feit dat hun vriendin, kind of collega homoseksueel is. Ze reageren afwijzend of beledigend. In het ergste geval komt er verstoting en geweld aan te pas. Vrienden die je laten vallen, of ouders die je uit huis zetten, zijn het ergste; juist omdat ze dichtbij staan en je van ze houdt.

Mensen die zo reageren op iemands coming out hebben vooroordelen over homo’s en lesbo’s. Dat betekent dat ze vaste beelden over homoseksualiteit hebben en op grond van die beelden veroordelen ze iedere homo of lesbo.

Ze denken bijvoorbeeld dat homoseksualiteit een ziekte is, die misschien wel besmettelijk is. Of ze gaan ervan uit dat homo’s en lesbo’s alleen met seks bezig zijn. Ze vinden het een schande voor zichzelf of de buren als hun zoon homo of hun dochter lesbisch is. Ze schamen zich of voelen zich schuldig, omdat ze denken dat zij iets verkeerd hebben gedaan. Of ze geloven dat God homo’s en lesbo’s zal straffen.

Bedenk dat het vaak hun eigen angst is die maakt dat ze zo onvriendelijk doen tegen jou. Ze vinden het bijvoorbeeld bedreigend dat jij zoveel moed hebt om je eigen keuzes te maken. Ze zijn bang dat ze zelf moeten veranderen en hun vaste opvattingen bijstellen. Of ze zijn bang voor vooroordelen van anderen omdat jij bij hen in de klas zit, of hun kind bent.

In sommige gevallen kun je hun vooroordelen veranderen door ze informatie te geven. Misschien kun je ze wijzen op deze site. Via internet kunnen ze contact leggen met andere ouders van homo’s en lesbo’s. Misschien heb je ook helemaal geen zin om je omgeving voor te lichten. Het hangt ervan af hoe belangrijk het contact voor je is.

Zorg er in ieder geval voor dat je genoeg mensen om je heen hebt die je wel accepteren. Vrienden, een broer of zus, een docent op school, of een maatschappelijk werker die je vertrouwt. Zij kunnen je het gevoel geven dat je goed bent zoals je bent.

Welke reacties kunnen homo’s en lesbo’s verwachten als ze uit de kast komen?

Blijdschap: je omgeving kan heel blij voor je zijn dat je je draai gevonden hebt, dat je het eindelijk zelf accepteert en je jezelf kunt zijn.

Neutraal: je collega of vriendin heeft er geen mening over. ‘Oke, prima’, zegt hij of zij. ‘Als jij maar gelukkig bent.’ Zo’n lauwe reactie kan je opluchten maar ook teleurstellen: Je heb niet voor niets al je moed verzameld!

Bedenkingen: je omgeving kan tijd nodig hebben om eraan te wennen. Dat kan te maken hebben met vooroordelen of bedenkingen. De ander kan nagaan wat het voor hem of haar zelf betekent: ‘Word je nu verliefd op mij?’ De meeste mensen wennen er snel aan: ze zien dat je geen ander persoon bent en je hoort er gewoon bij.

Afwijzing: misschien kan de ander er niets mee. Hij of zij schrikt van het nieuws, maakt gelijk een pijnlijke opmerking of gaat je voortaan uit de weg. Dat kan naar zijn, zeker als het gaat om goede vrienden of leuke buren.

Verstoting: je collega’s accepteren je niet meer aan hun lunchtafel, je klasgenoten sluiten je buiten of je ouders zetten je het huis uit. Zulke vormen van verstoting zijn extreem en komen gelukkig niet veel voor. Maar als je ermee te maken krijgt, neem dan iemand in vertrouwen en praat over je problemen.

Geweld: het komt niet vaak voor, maar vrienden, klasgenoten en zelfs je eigen familieleden kunnen reageren met fysiek geweld of dreigen met geweld. Zorg voor een veilige plek en praat met iemand die je vertrouwt over je problemen.

Kun je aan iemand zien dat hij/zij homoseksueel is?

Meestal niet. Iedereen is anders en ziet er anders uit. Onder homo’s en lesbo’s is veel diversiteit. Wel zijn er homo’s en lesbo’s die zich niet aanpassen aan stereotype beelden van mannelijkheid en vrouwelijkheid.

Standaard beelden van mannelijkheid en vrouwelijkheid zijn gebaseerd op de aantrekking tussen vrouwen en mannen: mannen en vrouwen moeten daarin duidelijk van elkaar verschillen. Juist omdat homo’s en lesbo’s niet mee hoeven te doen aan dat spel, hebben zij ruimte om te experimenteren. Ze kunnen mannelijke en vrouwelijke gedrag combineren tot een eigen stijl.

Er zijn lesbische vrouwen die van jongenskleren houden en van een praktisch kapsel. Ze wilden als kind nooit een jurk aan. En er zijn homomannen die zich elegant kleden en praten met een hoge stem. Zij vallen op omdat ze ‘zichtbaar homoseksueel’ zijn.

Voor homo’s en lesbo’s onderling kan dat makkelijk zijn, omdat ze elkaar kunnen herkennen. Ze ontwikkelen een gaydar, een radar voor gays, waardoor ze aan gedrag, kleding, houding of assessoires kunnen zien of de ander ook homoseksueel is.

Bovendien nemen homo’s en lesbo’s bepaalde stijlen van elkaar over: zoals in iedere sociale groep ontstaan er bepaalde modes binnen de eigen subcultuur. Tegelijkertijd bestaan er onder homo’s en lesbo’s allerlei verschillende stijlen en gedrag.

Mirjam: ‘Als stoere pot krijg je in deze maatschappij hoe dan ook vaker te maken met agressie, afwijzing en irritatie dan als vrouwelijke pot, simpelweg omdat hetero’s deze laatste categorie niet herkennen als lesbisch.’ [Zij aan Zij, 2001-07, p. 17]
Albert Verlinde: ‘Jongens van nu gaan daar makkelijker mee om, er wordt meer gezoend en niet alleen homo’s kleden zich mooi en gedragen zich vrouwelijk. Ik vind het fantastisch dat het allemaal wat opener is en dat er een wat meer glijdende schaal is tussen de ene seksualiteit en de andere.’ [XL, 2002-01, p. 37]

Is het waar dat de meeste homomannen ‘vrouwelijk’ zijn en de meeste lesbische vrouwen ‘mannelijk’?

Nee. Iedereen gedraagt zich anders en ziet er anders uit. Wel is het zo dat homoseksuelen zich soms minder aantrekken van opvattingen over hoe mannen en vrouwen zich moeten gedragen en kleden. Zij maken hun eigen mix. Ook steeds meer hetero’s doen dat trouwens.

Aan de ene kant vervagen de grenzen tussen mannelijk en vrouwelijk steeds meer, aan de andere kant zijn er strenge definities van vrouwelijk en mannelijk. In reclames zijn het nog steeds de vrouwen die kinderen verzorgen, koken en de was doen, terwijl de mannen vergaderen, klussen en autorijden. Bovendien zijn mensen in reclames (bijna) altijd hetero.

Zulke stereotype beelden hebben invloed op ons leven. Als je een man bent die zich juist niet stoer gedraagt, word je nichterig of soft genoemd. Als je een vrouw bent die geen man nodig heeft om te klussen en niet reageert op geflirt van mannen, ben je al gauw een manwijf. Je past niet in het standaardbeeld.

Strikte normen over mannelijkheid en vrouwelijkheid geven homo’s en lesbo’s ook ruimte om te experimenteren. Omdat voor hen rollen in relaties minder vastliggen, kunnen beide partners traditioneel mannelijke en traditioneel vrouwelijke taken op zich nemen. Gay zijn biedt de ruimte om uit te vinden welk gedrag en welke stijl het beste past bij wie je bent: ook wanneer iemand zich meer ‘vrouwelijk’ of juist meer ‘mannelijk’ – wat dat ook is – wil gedragen of kleden.

Silvia (20 jaar): ‘Over het algemeen werd er goed gereageerd. In het begin zagen mensen me echter duidelijk niet meer als Silvia, maar als “die pot”. Ze stelden ook vragen: “Word jij nu straks in een relatie het mannetje of het vrouwtje?” Of ze maakten opmerkingen als: “O, dus daarom zien we je nooit in een rokje.” Zulke onzinnige opmerkingen, alsof je een rokje nodig hebt om vrouwelijk te zijn...’ [Meidenboek, p. 71]
Olivério (19 jaar): ‘Ik kom uit een machocultuur. Man zijn is daar heel erg belangrijk. Vrouwelijk gedrag wordt niet getolereerd. Een man moet wijdbeens zitten, een open bloes met gouden ketting en borsthaar hebben, met vrouwen flirten, een patserige zonnebril op hebben en voortdurend dames knijpen. Als je daar als man niet aan meedoet en je bijvoorbeeld gelakte nagels hebt, word je zelf geknepen. Of verkracht, want daar vraag je dan om. Neuken is macho. Of je vrouwen of mannen neukt, dat doet er niet toe. Ik denk daar anders over. Ook al heb ik gelakte nagels, ik ben wel een man.’

Klopt het dat homo’s vaak een ‘vrouwelijk’ beroep kiezen?

Nee. Dat is een vooroordeel. Er zijn wel verschillende beroepen en bedrijven waarin het makkelijker is om openlijk homo te zijn, zonder gedoe van collega’s.

Uit onderzoek blijkt dat bedrijven waar een mannelijke machocultuur heerst, vaak geen prettige werkplekken zijn voor homo’s. De politie, it-bedrijven en advocatenkantoren bijvoorbeeld kunnen van oudsher zo’n werksfeer hebben.

Bedrijven waar meer vrouwen werken en bedrijven die een diversiteitsbeleid voeren, zijn vaak prettiger om te werken voor iedereen die niet voldoet aan de standaard. Beroepen als kapper, visagist of kunstenaar zijn daar voorbeelden van. Dat betekent niet dat alle mannelijke kappers ‘vrouwelijk’ zijn. Bovendien zijn lang niet alle mannelijke kappers homoseksueel. En tegenwoordig lijkt het wel of er meer homo’s in de IT werken, dan dat er homoseksuele kappers zijn.

Klopt het dat lesbo’s vaak een ‘mannelijk’ beroep kiezen?

Nee. Lesbische vrouwen werken van oudsher wel meer buitenshuis dan heterovrouwen, omdat zij geen man hebben die het geld verdient.

In de Tweede Wereldoorlog werden alle vrouwen opgeroepen om te komen werken. Na de oorlog stopten heterovrouwen met dit werk: hun mannen kwamen terug en zij moesten weer voor de kinderen en het huishouden zorgen. Lesbische vrouwen konden door het werk hun zelfstandigheid behouden.

Omdat traditionele rolpatronen voor homo’s en lesbo’s minder vastliggen, kiezen sommige lesbische vrouwen makkelijker voor een beroep dat voor andere vrouwen minder voor de hand ligt: in de bouw, als chauffeur, beveiligingsbeambte of politie-agente.

Er zijn ook beroepen waarin het makkelijker is om openlijk lesbisch te zijn: als zelfstandige, in de zorg of bij een ideologische organisatie bijvoorbeeld. Daar werken betekent misschien minder gedoe over coming out op de werkvloer.

Provoceren homo’s en lesbo’s?

Voor mensen die homoseksualiteit niet accepteren, zijn mannen en vrouwen die uitkomen voor hun homoseksualiteit al gauw provocerend. Ook mensen die niks tegen homo’s en lesbo’s hebben, kunnen twee zoenende mannen of vrouwen provocerend vinden. Veel mensen vinden eigenlijk: je mag wel gay zijn maar dat hoef je niet te laten zien. Terwijl je wel vaak hetero’s ziet zoenen en elkaar aanraken.

Daarom zijn veel homo’s en lesbo’s voorzichtig met hand-in-hand lopen of zoenen in het openbaar. Ze kunnen negatieve reacties krijgen.

Het is een van de redenen dat er ooit roze festivals, speciaal voor homo’s en lesbo’s werden georganiseerd. Op dagen als Roze Zaterdag en Gay Pride vieren homoseksuele mannen en lesbische vrouwen samen feest en laten ze zien dat ze er zijn. Overal zie je stelletjes lopen, uitbundig geklede mannen en vrouwen en lesbische moeders met kinderen in de buggy. Voor één dag zijn zij in de meerderheid en kunnen ze elkaar openlijk aanraken en zoenen zonder angst voor discriminatie.

Net als bij het Caribisch Zomercarnaval in Rotterdam kleden sommige mensen zich schaars en sexy tijdens Gay Pride. De Amsterdamse botenparade is beroemd vanwege de blote mannenbillen. Sommige mensen vinden dat provocerend. Maar wat is het verschil tussen een sexy pakje op de Gay Pride of op het Zomercarnaval?

Zijn homo’s en lesbo’s ongelukkiger dan hetero’s?

Soms wel. Dat heeft verschillende redenen. Als iemand homoseksueel is, is hij of zij per definitie anders dan de meerderheid. De vanzelfsprekendheid waarmee heteroseksuelen benaderd worden (thuis, op school, op het werk, bij het huren of kopen van een huis, bij het krijgen van kinderen), gaat voor een homoseksuele man of lesbische vrouw niet op. Voor de één is dat makkelijker te accepteren dan voor de ander.

Daarnaast spelen de reacties van je omgeving een belangrijke rol. Wanneer je familie je homoseksualiteit niet accepteert, wanneer je te maken hebt met pesten of discriminatie, kan dat grote invloed hebben op hoe je je voelt.

Ook kunnen sommige homoseksuele mannen en vrouwen het van zichzelf niet accepteren dat ze homoseksueel zijn. Ze zouden liever ‘gewoon’ zijn en vinden de weg zwaar die ze moeten gaan om gelukkig te worden.

Al deze dingen bij elkaar maken dat mensen met homoseksuele gevoelens meer kans hebben zich somber en eenzaam te voelen. Dit is ook uit onderzoek gebleken: homomannen en lesbische vrouwen hebben meer stemmingswisselingen en meer verslavingsproblemen dan hetero’s.

Kunnen hetero’s verleid worden om ook homo of lesbisch te worden?

Het is een angst van sommige hetero’s dat homoseksualiteit besmettelijk is. Dat een homo of lesbo in hun omgeving verliefd op hen wordt en hen ook homoseksueel maakt. Maar een mens kan niet zoveel invloed uitoefenen dat een ander zijn of haar seksuele voorkeur verandert. Als mensen zich laten verleiden tot een homoseksueel of lesbisch avontuur, is dat hun eigen keuze.

De angst dat homoseksuelen hetero’s verleiden is een vooroordeel. Sommige hetero’s blijven daarom uit de buurt van homo’s en lesbo’s. Onschuldig flirten ervaren sommige hetero’s als bedreigend, wanneer een seksegenoot het doet. Andersom zijn zij ook wel eens beledigd als ze te horen krijgen dat ze helemaal niet aantrekkelijk zijn voor een homo of lesbo!

 

allesovergay