Bicultureel

We spreken over biculturele LHBTI’s als het gaat om lesbische, homoseksuele, biseksuele transgender of intersekse personen én een biculturele achtergrond. De term bicultureel geeft aan dat zij naast hun Nederlandse achtergrond een band hebben met minimaal nog één andere cultuur. Het kan hier gaan om mensen die zijn geboren bij ouders met een migratieachtergrond, uit bijvoorbeeld Marokko of Turkije. Of een groep die naar Nederland is gekomen op zoek naar veiligheid, uit landen als Syrië, Somalië of Eritrea. Maar het kan ook gaan over mensen uit christelijke orthodoxe families. Het gaat dus niet zozeer over ‘wit’ of ‘zwart’ maar om traditionele families waarin LHBTI taboe is.

Acceptatie                       

In onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau uit 2014 geeft driekwart van de Turkse en Marokkaanse Nederlanders aan, dat zij het een probleem vinden als hun kind homoseksueel blijkt te zijn. Onder de Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders is de acceptatie beter: ongeveer een op de drie geeft aan moeite te hebben met een homoseksueel kind. Openlijke homoseksualiteit wordt namelijk vaak gezien als blijk van gebrek aan loyaliteit en respect tegenover de familie. Ter vergelijking: onder de autochtone Nederlanders zegt 1 op de 6 er problemen mee te hebben als hun kind homoseksueel is. Met name het opleidingsniveau en de religieuze achtergrond van de ouders verklaren dat biculturelen gemiddeld LHBTI’s minder accepteren dan autochtone Nederlanders.

Als je omgeving je niet accepteert zoals je bent, is het niet eenvoudig jezelf te zijn. Het is belangrijk dat er een community is voor lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender en intersekse (LHBTI) mensen met een biculturele achtergrond.

Één van de plekken waar je terecht kan ongeacht je culturele achtergrond en geloof is Respect2love. Zij geven informatie, advies en organiseren bijeenkomsten. Respect2Love bouwt samen met biculturele LHBTI’s sterke communities zodat zij de kracht kunnen vinden om zichzelf te zijn. Ze ondersteunen ook biculturele LHBTI’s bij het op gang brengen van het gesprek over  acceptatie van seksuele voorkeur en genderidentiteit in hun eigen kring. Je kunt ook zelf actief worden. Je vindt op hun website onder andere interessante filmpjes,  verhalen van rolmodellen, maar ook informatie voor professionals.

Ga dus voor meer informatie naar www.respect2love.nl

Ontmoeting & empowerment

Er zijn ook nog meer plekken waar je terecht kan voor ontmoeting en empowerment. Hieronder staan ze gegroepeerd naar bicultureel, religieus en voor nieuwkomers.

Bicultureel

 Religieus

  • Stichting Maruf biedt ontmoeting, educatie en een platform voor queer moslims. Facebook 
  • Contrario is een christelijke vereniging voor homo’s, lesbiennes of die in dubio.
  • CHJC is een vereniging van christelijke homoseksuelen, lesbiennes en biseksuelen.
  • Het Landelijk Koördinatie Punt groepen kerk en homoseksualiteit bundelt veel informatie hier.
  • Netwerk Mirre is er voor lesbische en biseksuele vrouwen en richt zich op geloof en spiritualiteit.

Nieuwkomers

  • Speciaal voor nieuwkomers is er Cocktailonline, met informatie, een forum, veel adressen, buddyprojecten en groepsbijeenkomsten in heel Nederland
  • Voor het ondersteunen van asielzoekers die net in Nederland zijn is er LGBT Asylum Support
  • Rainbow Refugees NL is an app voor LHBT asielzoekers in Nederland met informatie over procedures, rechten, hulp en ondersteuning. In het engels en beschikbaar voor iOS en Android.

Zoek je hulp of ondersteuning? Er zijn door heel Nederland hulpverleners en buddies. Hieronder een beknopt overzicht:

  • Bij Sense kun je terecht met  vragen over seks, verliefdheid, liefde en alles wat daarbij komt kijken. Via chat, telefoon, mail of spreekuren.
  • Colourground is een website met veel informatie én forum voor biculturele jongeren.
  • Voor hulpverlening rond homoseksualiteit of genderidentiteit en geloof kun je terecht bij regenbooghulp
  • Daarnaast vind je psychosociale hulpverlening speciaal voor homoseksuele, lesbische, biseksuele en transgender cliënten via rozehulpverlening
  • En Veilige Haven Amsterdam ondersteunt jongeren uit multicultureel Amsterdam e.o. die met LHBTI-gevoelens worstelen.
  • LHBTI hulpverlening, maatschappelijk werk en persoonlijke ondersteuning vind je via Dynamo
  • HVO Querido / Veilige Haven biedt opvang en begeleiding van jongeren die vanwege hun LHBTI-gevoelens niet (meer) thuis kunnen wonen.
  • Spirit biedt jeugd en opvoedhulp voor o.a. jongeren met LHBTI-gevoelens; je kunt ook anoniem chatten, check qpido.
  • In Utrecht is er Veilige Haven Utrecht voor hulpverlening aan biculturele en/of islamitische LHBTI’s in Utrecht e.o.. vindbaar via prismagroep Utrecht.
  • Veilige Haven Oost biedt hulp en opvang voor LHBTI-jongeren uit Oost-Nederland met een ‘andere’ culturele achtergrond.
  • I-psy LHBTI-poli Amsterdam, richt zich ook op LGBTI migranten, expats en vluchtelingen die kampen met psychische klachten.

Voor Professionals

Werk je in de zorg of als sociale professional? Of werk je als vrijwilliger? Op onderstaande pagina vind je informatie over hoe je biculturele LHBTI’s kunt ondersteunen:

Als biculturele LHBTI’s om hulp vragen bij een reguliere instelling, wordt hun problematiek op LHBTI-gebied niet altijd gesignaleerd. Door hun onzichtbaarheid en de vaak complexe multiproblematiek is het niet eenvoudig voor reguliere hulpverleningsinstellingen om het aanbod op deze groepen aan te sluiten. Hoe kun je hen als sociale professional ondersteunen? Lees hierover meer in deze handreiking.

Er is ook een gratis toegankelijke toolkit die is gemaakt voor iedereen die graag ondersteuning wil bij het bespreekbaar maken van seksuele- en genderdiversiteit; buurtwerkers, docenten basisonderwijs en voortgezet onderwijs, sociaal werkers, maar ook bijvoorbeeld vrijwilligers van zelforganisaties. 

Uit de kast komen niet stimuleren
Het is heel belangrijk dat je het ‘uit de kast komen’ als LHBTI niet automatisch stimuleert. Veel biculturele LHBTI’s doen bewust een coming out in kleine stapjes of spreken helemaal niet over hun seksuele gevoelens. In plaats daarvan zou je samen met de biculturele LHBTI’er de verschillende keuzes en mogelijke gevolgen van die keuzes kunnen bespreken.

Juiste vragen stellen
Het kan soms best lastig zijn om de juiste vragen te stellen aan je cliënt, als je vermoedt dat hij of zij LHBTI is. Om je te helpen is er deze e-module, speciaal voor professionals die werken met LHBTI-jongeren, -ouderen en transgenders.

Wat doe je als je vermoedt dat er (ernstige) problemen spelen bij een biculturele LHBTI? Movisie heeft een beknopte brochure met beslisboom ontwikkeld, speciaal voor mensen die actief zijn bij organisaties van en voor LHBTI’s. De brochure helpt je besluiten op welke manier je het beste ondersteuning of hulp kunt bieden aan LHBTI’s die afkomstig zijn uit een cultuur, religie of familie waarin het taboe is.  Als buddy kun je een luisterend oor bieden, en meer. Download hier  de brochure met toelichting voor meer info!

Vluchteling en LHBTI
Werk je met vluchtelingen of nieuwkomers? Lees dan bijvoorbeeld dit artikel over voorlichting in AZCs, en lees hier het persoonlijk verhaal van Amirpds. Hier lees je meer over het doorbreken van het isolement van LHBTI’s in AZCs.

Geloof in liefde
Christelijke LHBTI organisaties ontwikkelden samen met Movisie deze handreiking voor hulpverlening aan christelijke LHBTI’s.

Geweld
In culturen waarin de familie-eer hoog in het vaandel staat worden homoseksuele gevoelens of het aangaan van een relatie met iemand van dezelfde sekse gezien als een schending van de familie-eer. Om die eer te beschermen of te zuiveren kan geweld worden toegepast. In deze factsheet leest u hierover meer.

Iemand die ontdekt dat hij/zij lesbisch, homo, bi, transgender of interseks (LHBTI) is, kan door een stressvolle periode gaan. Vooral cultuur, tradities en religieuze opvattingen kunnen belemmerend werken bij het accepteren en uiting geven aan iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Daarnaast lopen LHBTI personen een aantal specifieke risico’s. Met name op het gebied van psychische en seksuele gezondheid. Als zorgprofessional is het goed te weten wat er kan spelen.

Wat speelt er?
Lees meer via de site van Seks in de praktijk of kijk deze video: ‘je moet wel in jezelf geloven’. Hierin vertellen drie mensen openhartig over hun zoektocht naar wie ze zijn en naar een manier om dit met hun familie te delen. Ook vertellen ze wat ze aan professionele hulp hebben gekregen en hoe ze dit hebben ervaren. En wil je meer lezen of makkelijker het gesprek aangaan over seksuele orientatie en genderidentiteit? Lees dan ‘Ben ik anders’ in het handboek seksuele gezondheid.

In 2013 is de seksuele gezondheid van LHBTs op grote schaal onderzocht. Het rapport ‘een wereld van verschil‘ geeft een uniek beeld van het seksuele gedrag van LHBT’s, het risico op soa en hiv, de tevredenheid met het seksleven, de mate waarin seksuele problemen en seksueel geweld voorkomen en de factoren die hiermee samenhangen. Een samenvatting in facts and figures, en aantal factsheets vind je hier.

Eigen weg vinden
In sommige culturen ‘bestaat’ homoseksualiteit niet of mag het absoluut niet; het brengt schande over de familie. Dat levert vaak problemen op voor mensen die ontdekken dat ze LHBTI zijn. Hoe gaan zij hier mee om? Lang niet alle biculturele LHBTI’s kiezen voor een (volledige) coming out, vaak hanteren ze meer subtiele strategieën waarbij ze niet hoeven te breken met familie of religieuze overtuigingen. Coming out is dan vooral een coming in: je goed voelen bij wie je bent en wat je doet. In de video ‘Uit de kast komen is niet voor iedereen een optie’ vertellen vijf bevlogen pioniers over hun eigen ervaringen in de ondersteuning en begeleiding van biculturele LHBTI’s  bij het accepteren van en invulling geven aan hun seksuele oriëntatie en/of gender identiteit.

In de film ‘Just like U. Love & sex in 11 true stories’ vertellen elf meiden en jongens van Surinaamse, Antilliaanse en Afrikaanse afkomst over hun keuzes in seks, liefde en relaties.
In deze aflevering: Daisy is lesbisch en durft het niet goed aan haar moeder te vertellen. Wat zal ze ervan zeggen? Zal ze haar accepteren? Op een dag besluit ze haar moeder het nieuws te SMS-en.

Empowerment door ervaringsdeskundigen
Gelukkig weet de doelgroep elkaar in grote steden en via internet steeds beter te vinden en zijn er steeds meer biculturele LHBTI’s die zichzelf en elkaar empoweren door zelforganisatie. Ze kunnen ervaringen delen en van elkaar leren.

Werk je met jongeren? Check deze pagina op Seks in de praktijk voor meer info of lees dit boekje  ‘Zwijgen is zonde’ voor praktische tips om seksualiteit en relaties bespreekbaar te maken bij multiculturele en multireligieuze groepen jongeren.

Wil je cultuursensitief werken?
Elke cliënt neemt zijn of haar eigen taal, cultuur, ziektebeleving en gebruiken mee naar de spreekkamer. Seksuele gewoontes verschillen per cultuur, evenals opvattingen over bijvoorbeeld anticonceptie, fertiliteit, man-vrouw verhoudingen, maagdelijkheid of homoseksualiteit. Hoe ga je hiermee om? Op deze pagina vind je meer info.

Voor een groep?
Een bijeenkomst over seksualiteit begeleiden wordt makkelijker naarmate je het meer doet. In deze toolkit delen we een aantal tips en ervaringen.

Bron: Deze tekst is afkomstig uit het project Coming-In van COC Nederland & Movisie.